Autyzmnews.pl

Informacje, badania, aktualności o autyzmie

Aktualności

Wp³yw sportu na dzieci z ADHD [WYWIAD]

Wp³yw sportu na dzieci z ADHD [WYWIAD]


Co to jest ADHD? Jakie s± objawy? Czy sport mo¿e przyczyniæ siê do poprawy stanu dziecka? O tym rozmawiamy z Milen± Cie¶lak, psychologiem na co dzieñ zajmuj±cym siê diagnozowaniem i terapi± zaburzeñ dzieciêcych w Gabinecie Terapii i Rozwoju Dziecka „Istota”

Iwona Ludwinek-Zarzeka: Czym jest tak naprawdê ADHD?

Milena Cie¶lak: W Polsce ze wzglêdu na stosowanie siê do kryteriów diagnostycznych w klasyfikacji ICD-10 ustalanych przez ¦wiatow± Organizacjê Zdrowia to zaburzenie nazywane jest Zespo³em Nadpobudliwo¶ci Psychoruchowej. Z kolei w Klasyfikacji Amerykañskiego Towarzystwa Psychiatrycznego funkcjonuje nazwa ADHD, która te¿ przyjê³a siê w Polsce i czêsto jest stosowana zamiennie. ADHD to zaburzenie, na które sk³adaj± siê trzy rodzaje objawów: nadruchliwo¶æ, impulsywno¶æ oraz zaburzenia koncentracji uwagi. Wed³ug DSM-IV mo¿na rozpoznaæ trzy podtypy zaburzenia: podtyp mieszany, z przewag± zaburzeñ koncentracji uwagi oraz z przewag± nadpobudliwo¶ci psychoruchowej. Z punktu widzenia diagnozy istotne jest, ¿e niektóre objawy upo¶ledzaj±ce funkcjonowanie dziecka wyst±pi³y przed 7 rokiem ¿ycia oraz upo¶ledzenie funkcjonowania dziecka stwierdza siê w co najmniej dwóch ¶rodowiskach (np. w domu i w szkole). Dzieci z ADHD czêsto maj± trudno¶ci z usiedzeniem w jednym miejscu, krêc± siê, niespokojnie poruszaj± rêkoma, s± wielomówne, wstaj± z miejsca w sytuacjach wymagaj±cych spokojnego siedzenia, mówi± zanim us³ysz± do koñca pytanie, z trudno¶ci± czekaj± na swoj± kolej, na krótki czas koncentruj± siê na zadaniach, zabawach, maj± k³opot z organizacj±, bywaj± zapominalskie, rozpraszaj± siê pod wp³ywem zewnêtrznych bod¼ców.

Czym siê charakteryzuj± pierwsze objawy zaburzenia?

Trudno powiedzieæ o tzw. pierwszych objawach. Na rozpoznanie sk³ada siê ca³y obraz funkcjonowania dziecka i trudno wyizolowaæ, co jest pierwsze. Chocia¿ zdecydowanie wcze¶niej widoczne dla otoczenia s± problemy zwi±zane z nadruchliwo¶ci± i impulsywno¶ci±, a dopiero pó¼niej uwidaczniaj± siê zaburzenia koncentracji uwagi. Dzieci z ADHD od wczesnego dzieciñstwa ró¿ni± siê jednak od rówie¶ników. S± ruchliwe, maj± trudno¶ci koordynacyjne, k³opoty z przewidywaniem konsekwencji swoich dzia³añ, s± bardziej dra¿liwe, trudno¶æ sprawia im z nauczenie siê regu³ panuj±cych w grupie, s± szybkie, impulsywne.

Czy ADHD nie jest czêsto diagnozowane pochopnie?

Zdarza siê, ¿e osoby, które nie s± specjalistami stawiaj± pochopnie diagnozê ADHD. Czasem nauczycielki zwracaj± uwagê rodziców na wystêpowanie takiego problemu u dziecka. Bywa, ¿e dzieci nadaktywne, maj±ce trudno¶ci z kontrol± emocji, impulsów lub k³opoty z koncentracj± uwagi dostaj± etykietkê dziecka z ADHD. Trzeba jednak pamiêtaæ, ¿e nie ka¿de dziecko, które du¿o biega, rusza siê czy jest g³o¶ne spe³nia kryteria pozwalaj±ce na diagnozê zaburzenia. Zespó³ nadpobudliwo¶ci psychoruchowej ma okre¶lone kryteria diagnostyczne, które nie zawsze s± zbie¿ne z potocznym rozumieniem tego zaburzenia. By³ czas, kiedy panowa³a swoista „moda” na ADHD i do¶æ czêsto bezpodstawnie szafowano t± etykiet±. Mam jednak poczucie, ¿e trochê zaczyna siê to zmieniaæ. Byæ mo¿e wzrasta u nauczycieli i pedagogów ¶wiadomo¶æ, czym to zaburzenie w³a¶ciwie jest.

W powszechnej opinii utar³o siê, ¿e dziecko z ADHD musi siê po prostu wybiegaæ.Czy jest w tym chocia¿ ziarno prawdy?

Dzieci z ADHD z podtypem mieszanym lub z przewag± nadpobudliwo¶ci psychoruchowej maj± rzeczywi¶cie wzmo¿on± potrzebê ruchu. Czêsto nie s± w stanie usiedzieæ w miejscu przez d³u¿szy czas bez poruszania siê. Wa¿na jest wtedy dla nich mo¿liwo¶æ jakiejkolwiek aktywno¶ci ruchowej. Mo¿e to byæ krêcenie siê na krze¶le, machanie nog± czy postukiwanie palcami. Istotne jest zaspokojenie potrzeby ruchu. Samo wybieganie siê jednak nie rozwi±zuje problemu, ani nie niweluje objawów ADHD. Pozwala jedynie na zaspokojenie

potrzeby ruchu

.

Czy sport mo¿e byæ jednym z elementów terapii dla dzieci z ADHD?

Rzeczywi¶cie aktywno¶æ fizyczna zwykle jest korzystna dla dzieci nadpobudliwych. Pozwala im na roz³adowanie jakiej¶ czê¶ci nadmiaru energii, wyciszenie. Wprowadzenie sportu w ¿ycie dziecka z ADHD to mo¿e byæ zarówno zapisanie go na jakie¶

dodatkowe zajêcia ruchowe

, jak i zwyk³a jazda na rowerze czy pobieganie z psem. W szkole nauczyciele mog± po pierwsze pozwalaæ dziecku na lekcji na niewielki niepokój ruchowy (mam tu na my¶li wcze¶niej wspomniane machanie nog± czy wiercenie siê). Jest to istotne, poniewa¿ daje dziecku szansê na koncentrowanie siê na lekcji, zamiast tracenia uwagi na kontrolê swojego cia³a. Po drugie, mo¿na dziecko anga¿owaæ w takie czynno¶ci ruchowe jak wytarcie tablicy, zmoczenie g±bki czy te¿ rozdanie zeszytów innym uczniom. Po trzecie wreszcie, wa¿ne jest, aby daæ uczniom z ADHD (zreszt± nie tylko im) mo¿liwo¶æ „wybiegania siê” na przerwie.

Czy s± jakie¶ konkretne dyscypliny, które mog± szczególnie dziecku pomóc?

Raczej zaleca siê sporty indywidualne, nastawione na ruch i doskonalenie siebie w jakiej¶ dyscyplinie, pozwalaj±ce „wypu¶ciæ” z siebie energiê. W sporty zespo³owe wpisane s± czêsto elementy rywalizacji, które mog± powodowaæ u dziecka dodatkowe pobudzenie. Istotne jest dopasowanie formy ruchu indywidualnie do dziecka, aby wybrana aktywno¶æ sprawia³a mu przyjemno¶æ.

Czy stosowanie zabaw wyciszaj±cych, uspokajaj±cych ma sens, czy lepiej jak siê po prostu zmêczy?

Tu odpowied¼ brzmi – to zale¿y. G³ównie od pory dnia. Zabawy wyciszaj±ce i uspokajaj±ce s± jak najbardziej wskazane i to w³a¶ciwie niezale¿nie od godziny. Oczywi¶cie musz± byæ odpowiednio dobrane do mo¿liwo¶ci i potrzeb dziecka. Zabawy ruchowe z kolei nale¿a³oby ograniczaæ w godzinach pó¼no popo³udniowych i wieczornych. Je¶li organizm dziecka bêdzie „pobudzony” ruchem mo¿e ono mieæ k³opoty z za¶niêciem. Zatem zabawy wyciszaj±ce i „wymêczaj±ce” w³a¶ciwie mo¿na wykorzystywaæ przez ca³y dzieñ, ale w godzinach wieczornych warto skupiæ siê uspokojeniu i wycieszeniu organizmu dziecka.

Czy s± jakie¶ techniki zwi±zane z ruchem, z æwiczeniami, które rodzice z powodzeniem mog± stosowaæ w domu, by pomóc dziecku z ADHD?

Ka¿da aktywno¶æ ruchowa, która pozwoli dziecku na spo¿ytkowanie energii jest korzystna. Mo¿e to byæ: wspólny szybki marsz, bieganie, gra we frisbee, jazda na rowerze, na rolkach czy te¿ basen. Bezpo¶rednio w domu mog± to byæ z kolei poskoki, intensywna gimnastyka, fiko³ki, turlanie siê, taniec. Mo¿liwo¶ci jest mnóstwo, a ograniczeniem w³a¶ciwie tylko nasza wyobra¼nia i pomys³owo¶æ. Czy sport mo¿e wp³yn±æ pozytywnie na umiejêtno¶ci spo³eczne?

Wiele zale¿y tu od osoby prowadz±cej zajêcia, bo rozumiem, ¿e ma Pani na my¶li grupowe zajêcia sportowe. Je¶li trener reaguje na bie¿±co na ró¿ne trudne sytuacje, które dziej± siê w grupie, pomaga rozwi±zywaæ konflikty, dba o dobry klimat w dru¿ynie, uczy wspó³pracy, dbania o siebie nawzajem, solidarno¶ci, to jak najbardziej takie zajêcia rozwijaj± umiejêtno¶ci spo³eczne dzieci.

Milena Cie¶lak – psycholog, trener, terapeuta SI w Gabinecie Terapii i Rozwoju Dziecka „Istota” oraz firmie To The POINT . Posiada do¶wiadczenie w pracy z dzieæmi, m³odzie¿± i doros³ymi, a tak¿e w prowadzeniu terapii psychologicznej, grup terapeutycznych, grup wsparcia, treningów i warsztatów.



Źródło artykułu

Udostępnij