Autyzmnews.pl

Informacje, badania, aktualności o autyzmie

Aktualności

ADHD – zaburzenie, nadpobudliwość psychoruchowa, objawy, przyczyny

ADHD – zaburzenie, nadpobudliwość psychoruchowa, objawy, przyczyny


Co to jest ADHD

ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, zwany również zespołem hiperkinetycznym. To zaburzenie przewlekłe, często trwające aż do wieku dorosłego, spotykamy też ADHD dorosłych, bywa niepełnoobjawowe. ADHD częściej dotyka chłopców niż dziewczynek, choć ostatnio różnice te maleją.

Jakie są przyczyny nadpobudliwości?

ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym, którego dokładna przyczyna jest ciągle nieznana. Wśród czynników mogących mieć wpływ na występowanie nadpobudliwości wymienia się:

  • Czynniki dziedziczne — około ¼ dzieci z ADHD pochodzi z rodzin, w których wystąpiło już takie zaburzenie.
  • Zaburzenia w budowie i funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego. Badania wykazują, że osoby z ADHD mają mniejszą aktywność komórek nerwowych, co skutkuje mniejszą kontrolą zachowań.
  • Narażenie na czynniki szkodliwe w czasie ciąży (np. wpływ niektórych leków i toksyn).
  • Narażenie dziecka na czynniki toksyczne.
  • Czynniki psychologiczne i psychospołeczne — relacje z rodzicami i otoczeniem mogą nasilić lub zmniejszyć objawy nadpobudliwości.tych

ADHD — objawy

Objawy nadpobudliwości pojawiają się zwykle przed 5. rokiem życia, ale trudno wychwycić początkowy moment ich wystąpienia.

Wyróżnia się w nich trzy główne kategorie:

  1. Nadpobudliwość psychoruchową, w której dziecko wykazuje dużo większą aktywność ruchową, ma trudności w realizacji zadań, często zmienia swoją aktywność poznawczą i nie kończy podjętych działań.
  2. Nadmierną impulsywność, gdy dziecko znając reguły działa w sposób niekontrolowany i nie jest w stanie powstrzymać się od niepożądanych zachowań.
  3. Zaburzenia w koncentracji uwagi, gdy zdolność skoncentrowania swojej uwagi na wykonywanym zadaniu jest u dziecka znacznie osłabiona lub krótsza niż u rówieśników. 

Jak zdiagnozować ADHD?

Rozpoznanie ADHD u dzieci nie jest łatwe, ponieważ odróżnienie objawów nadpobudliwości od niegrzecznego zachowania wymaga profesjonalnego podejścia i wnikliwej obserwacji. To długotrwały proces, w który zaangażowani są rodzice i różni specjaliści: psycholog, psychiatra, pediatra i neurolog dziecięcy. W diagnostyce ADHD można wyróżnić 6 etapów:

  1. Rozmowa z rodzicami — uzyskanie informacji o przebiegu ciąży, porodu, czynnikach ryzyka związanych z okresem płodowym, rozwoju dziecka i jego środowisku.
  2. Zebranie informacji od nauczycieli o zachowaniu dziecka w szkole, jego relacjach z rówieśnikami i ewentualnych problemach z nauką.
  3. Obserwacja dziecka.
  4. Rozmowa z dzieckiem bez obecności rodziców.
  5. Przeprowadzenie z dzieckiem testów psychologicznych — ocena jego inteligencji, motoryki i mowy oraz zdolności rozwiązywania problemów.
  6. Badanie pediatryczne i neurologiczne, ze sprawdzeniem wzroku i słuchu.

Terapia i leczenie dziecka z ADHD

ADHD nie jest zaburzeniem, które można wyleczyć. Odpowiednią terapią psychologiczną i wspomaganiem rozwoju dziecka można natomiast łagodzić objawy nadpobudliwości i zapobiegać występowaniu innych, powiązanych zaburzeń. Przy ADHD u dzieci niekiedy lekarz zaleca farmakoterapię. Leki stosuje się przede wszystkim w celu poprawy funkcjonowania uwagi dziecka i zmniejszenia objawów impulsywności.

Dziecko z ADHD w szkole

Często dziecko z ADHD trafia do specjalistów dopiero w młodszym wieku szkolnym, ponieważ wtedy objawy zaburzeń stają się bardziej widoczne, a rodzice i nauczyciele zaczynają się niepokoić zachowaniem dziecka i jego trudnościami w dostosowaniu się do wymogów szkolnych. ADHD występuje u 4-8% dzieci w wieku 6–9 lat. Zwykle uczeń z ADHD postrzegany jest jako nieposłuszny i niegrzeczny, ale te zachowania spowodowane są objawami niezależnymi od jego woli. Takie dziecko nie może być karane za to, że ma zaburzenia koncentracji uwagi, jest nadruchliwe czy nadmiernie impulsywne.

Jak pracować z dzieckiem z ADHD?

Codzienne funkcjonowanie dziecka nadpobudliwego psychoruchowo będzie łatwiejsze, gdy w szkole i w domu przestrzegane będą określone zasady:

  • Dbanie o uporządkowane i dobrze zorganizowane miejsce pracy.
  • Ograniczenie bodźców zewnętrznych.
  • Systematyczna obserwacja dziecka przez nauczyciela i rodziców.
  • Pomoc w zapisie dłuższych tekstów lub działań matematycznych, aby dziecko mogło skupić się na rozwiązaniu.
  • Systematyczna i rzeczowa korespondencja pomiędzy nauczycielami i rodzicami.
  • Stosowanie ustalonego i jasnego dla dziecka systemu nagród i kar.
  • Przy silnym wzburzeniu wyciszanie dziecka i organizowanie mu przerw w pracy.
  • Sporządzanie notatek z obserwacji niepożądanych zachowań dziecka.
  • Wydłużenie czasu pracy na sprawdzianach i upewnienie się, czy dziecko rozumie polecenia.
  • W kontaktach z dzieckiem wykazywanie cierpliwości, konsekwencji, zainteresowania i elastyczności.

Prawa dziecka z ADHD w szkole

Zgodnie z Art.1.ust.5 ustawy „Prawo oświatowe” z roku 2016, system oświaty zapewnia: dostosowanie treści, metod i organizacji nauczania do możliwości psychofizycznych uczniów, a także możliwość korzystania z pomocy psychologiczno-pedagogicznej i specjalnych form pracy dydaktycznej. Ten zapis nakłada na nauczycieli obowiązek dostosowania sposobów pracy do specyficznych potrzeb dziecka, u którego zespół specjalistów zdiagnozował nadpobudliwość.

Czy leczyć ADHD?

Nieleczone ADHD może doprowadzić do dalszych zaburzeń zdrowotnych i emocjonalnych. Trudności w nauce, planowaniu i realizacji działań, znacznie zmniejszają szanse edukacyjne dziecka, a w konsekwencji zdobycie wykształcenia adekwatnego do jego możliwości intelektualnych. Nastolatki mogą popadać w konflikty z prawem i z rozmysłem działać na własną szkodę. Dorośli częściej mają problemy w życiu zawodowym i osobistym.



Źródło artykułu

Udostępnij